मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजना ही राज्यातील पशुपालकांसाठी पशुसंवर्धन विभागामार्फत राबविण्यात येणारी महत्त्वाची योजना आहे. या योजनेअंतर्गत राज्यस्तरीय तसेच जिल्हास्तरीय स्वरूपातील विविध पशुधन व कुक्कुटपालन प्रकल्पांना प्रोत्साहन दिले जाते. जिल्हास्तरीय योजनेमध्ये 500 सुधारित किंवा देशी कुक्कुट पक्ष्यांचा प्रकल्प उभारण्यासाठी अनुदानाची तरतूद आहे.
या प्रकल्पामध्ये अंडी देणारे 16 ते 18 आठवडे वयाचे सुधारित किंवा देशी कुक्कुट पक्षी घेता येतात. पक्ष्यांचे संगोपन अर्धबंदिस्त, पिंजरा किंवा गादी पद्धतीने करता येते. शेडसोबत खाद्य, पाणी भांडी आणि अंडी ठेवण्यासाठी लागणारे ट्रे यांचाही प्रकल्पामध्ये समावेश आहे.
या लेखात 500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पासाठी असलेली प्रकल्प किंमत, सर्वसाधारण व अनुसूचित जाती-जमातींसाठीचे अनुदान, पात्रता, प्राधान्यक्रम, आवश्यक कागदपत्रे, पक्षी खरेदीच्या अटी, शेड उभारणीची मुदत आणि अनुदान मिळण्याची प्रक्रिया याबद्दल माहिती दिली आहे.
मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजना काय आहे?
मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजना राज्य शासनाच्या पशुसंवर्धन विभागामार्फत राबविली जाते. या योजनेत पशुपालन आणि कुक्कुटपालनाशी संबंधित विविध घटकांचा समावेश आहे. यामध्ये दुधाळ गाई-म्हशी, शेळीपालन तसेच कुक्कुटपालनासाठी विविध प्रकल्पांचा समावेश असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
जिल्हास्तरीय योजनेतील एका घटकात 500 सुधारित किंवा देशी कुक्कुट पक्ष्यांचा कुक्कुटपालन प्रकल्प राबविला जातो. या प्रकल्पामध्ये अंडी देणाऱ्या पक्ष्यांचा समावेश असून त्यांच्या संगोपनासाठी आवश्यक शेड आणि इतर साहित्याकरिता प्रकल्प खर्च निश्चित करण्यात आला आहे.
या योजनेचा लाभ विविध प्रवर्गातील पात्र लाभार्थ्यांना मिळू शकतो. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि सर्वसाधारण प्रवर्गातील लाभार्थी या घटकासाठी लाभ घेऊ शकतात. लाभार्थ्यांची निवड ठरवून दिलेल्या प्राधान्यक्रमानुसार केली जाते.
500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पामध्ये काय मिळते?
500 सुधारित किंवा देशी कुक्कुट पक्ष्यांचा प्रकल्प अंडी उत्पादनासाठी तयार केला जातो. यामध्ये 16 ते 18 आठवडे वयाचे अंडी देणारे पक्षी असणे आवश्यक आहे. पक्षी अर्धबंदिस्त, पिंजरा किंवा गादी पद्धतीने ठेवता येतात.
पक्ष्यांसाठी आवश्यक असलेले शेड, खाद्य, पाणी भांडी आणि अंडी ठेवण्यासाठी लागणारे ट्रे या बाबी प्रकल्पामध्ये समाविष्ट आहेत. त्यामुळे केवळ पक्ष्यांची खरेदी न करता त्यांच्या संगोपनासाठी आवश्यक असलेल्या बाबींचाही प्रकल्प खर्चामध्ये विचार करण्यात आला आहे.
या घटकाचा उद्देश कुक्कुटपालनाचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी पात्र लाभार्थ्यांना आर्थिक सहाय्य उपलब्ध करून देणे हा आहे. मात्र, प्रत्यक्ष प्रकल्पासाठी ठरलेल्या अटी आणि पात्रतेची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.
प्रकल्पामध्ये समाविष्ट बाबी
- 500 सुधारित किंवा देशी कुक्कुट पक्षी
- 16 ते 18 आठवडे वयाचे अंडी देणारे पक्षी
- अर्धबंदिस्त / पिंजरा / गादी पद्धतीचे शेड
- पक्ष्यांसाठी खाद्य
- पाणी भांडी
- अंडी ठेवण्यासाठी ट्रे
- कुक्कुटपालनासाठी आवश्यक संगोपन व्यवस्था
500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पाची किंमत आणि अनुदान
स्रोतामध्ये दिलेल्या माहितीनुसार 500 पक्ष्यांसाठी पक्ष्यांची किंमत प्रति पक्षी 350 रुपये प्रमाणे विचारात घेतली आहे. त्याचप्रमाणे दोन महिन्यांच्या खाद्यासाठी प्रति पक्षी 27 रुपये प्रति किलो या प्रमाणात खर्चाचा विचार करण्यात आला आहे.
अर्धबंदिस्त, पिंजरा किंवा गादी पद्धतीने संगोपन करण्यासाठी प्रति पक्षी 100 रुपये आणि खाद्य-पाणी भांडी तसेच ट्रे यासाठी प्रति पक्षी 20 रुपये प्रमाणे खर्चाचा समावेश करण्यात आला आहे. या सर्व बाबी मिळून प्रकल्पाची एकूण किंमत 3 लाख 32 हजार 200 रुपये असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद आहे.
या प्रकल्पासाठी सर्वसाधारण प्रवर्गातील लाभार्थ्यांना 50 टक्के अनुदान आणि अनुसूचित जाती व अनुसूचित जमातीच्या लाभार्थ्यांना 75 टक्के अनुदान दिले जाणार असल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
| घटक | स्रोतामधील माहिती |
|---|---|
| कुक्कुट पक्षी | 500 |
| पक्ष्यांची किंमत | ₹350 प्रति पक्षी |
| खाद्य | ₹27 प्रति पक्षी किलो प्रमाणे |
| संगोपन व्यवस्था | ₹100 प्रति पक्षी |
| खाद्य-पाणी भांडी व ट्रे | ₹20 प्रति पक्षी |
| एकूण प्रकल्प किंमत | ₹3,32,200 |
| सर्वसाधारण प्रवर्ग | 50% अनुदान |
| अनुसूचित जाती/जमाती | 75% अनुदान |
योजनेचा लाभ कोणाला मिळू शकतो?
या कुक्कुटपालन घटकासाठी सर्व प्रवर्गातील पात्र लाभार्थ्यांना लाभ घेता येतो. यामध्ये अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि सर्वसाधारण प्रवर्ग यांचा समावेश आहे. त्यामुळे योजना एखाद्या एका प्रवर्गापुरती मर्यादित नसल्याचे स्रोतामध्ये स्पष्ट करण्यात आले आहे.
लाभार्थी निवडताना काही घटकांना प्राधान्य दिले जाते. भूमिहीन लाभार्थ्यांना प्रथम प्राधान्य, त्यानंतर अत्यल्प भूधारक आणि अल्पभूधारक लाभार्थ्यांचा विचार केला जातो. महिला बचत गटातील लाभार्थ्यांनाही या योजनेमध्ये लाभ देण्याची तरतूद असल्याचे स्रोतामध्ये सांगितले आहे.
या प्राधान्यक्रमानुसार पात्र लाभार्थ्यांची निवड केली जाते. याशिवाय दिव्यांगांसाठी 5 टक्के आरक्षण आणि महिलांसाठी 50 टक्के आरक्षण लागू असल्याची माहिती दिली आहे.
लाभार्थी निवडीतील प्राधान्यक्रम
- भूमिहीन लाभार्थी
- अत्यल्प भूधारक
- अल्पभूधारक
- महिला बचत गटातील लाभार्थी
आरक्षण
- दिव्यांग लाभार्थी – 5%
- महिला लाभार्थी – 50%
कुक्कुटपालन प्रशिक्षणाची अट
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी कुक्कुट व्यवसायाचे शासकीय किंवा निमशासकीय संस्थेमधून प्रशिक्षण घेतल्याचे प्रमाणपत्र आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद आहे. म्हणजेच लाभार्थ्याकडे कुक्कुटपालनाशी संबंधित प्रशिक्षण असल्याचा पुरावा असणे महत्त्वाचे आहे.
जर अर्जदाराकडे प्रशिक्षण प्रमाणपत्र नसेल, तर अनुदान घेण्यापूर्वी प्रशिक्षण प्रमाणपत्र सादर करण्याची अट लागू असल्याचे सांगण्यात आले आहे. त्यामुळे प्रशिक्षणाशी संबंधित अट लाभार्थ्याने लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
याशिवाय अर्जदाराला दोन वर्षांचा कुक्कुट व्यवसायाचा अनुभव असल्यास तो देखील ग्राह्य धरला जाऊ शकतो. अशा परिस्थितीत स्थानिक पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याचे दोन वर्षांच्या कुक्कुटपालन अनुभवाबाबतचे प्रमाणपत्र आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद आहे.
आवश्यक कागदपत्रे
कुक्कुटपालन प्रकल्पासाठी सर्वात महत्त्वाच्या कागदपत्रांमध्ये प्रशिक्षण प्रमाणपत्राचा समावेश आहे. अर्जदाराने शासकीय किंवा निमशासकीय संस्थेमधून कुक्कुट व्यवसायाचे प्रशिक्षण घेतले असल्यास त्याचे प्रशिक्षण प्रमाणपत्र सादर करावे लागते.
प्रशिक्षण प्रमाणपत्र उपलब्ध नसल्यास दोन वर्षांच्या कुक्कुटपालन अनुभवाचा पुरावा आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये सांगितले आहे. हा अनुभव स्थानिक पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याच्या प्रमाणपत्राद्वारे सिद्ध करावा लागतो.
लाभार्थी दिव्यांग असल्यास UDID कार्ड आवश्यक आहे. महिला बचत गटातील सदस्य असल्यास बचत गटाचे सदस्यत्व दर्शविणारे संबंधित प्रमाणपत्र आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद आहे.
कागदपत्रांची यादी
- कुक्कुट व्यवसायाचे प्रशिक्षण प्रमाणपत्र
- प्रशिक्षण प्रमाणपत्र नसल्यास दोन वर्षांच्या कुक्कुटपालन अनुभवाचे स्थानिक पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याचे प्रमाणपत्र
- दिव्यांग लाभार्थ्यांसाठी UDID कार्ड
- बचत गटातील सदस्यांसाठी संबंधित प्रमाणपत्र
कुक्कुट पक्ष्यांसाठी महत्त्वाच्या अटी
या योजनेत खरेदी करण्यात येणारे कुक्कुट पक्षी साधारण स्वरूपाचे नसून अंडी उत्पादनासाठी योग्य असणे आवश्यक आहे. स्रोतामध्ये पक्षी वार्षिक किमान 180 ते 200 अंडी देणारे आणि 16 ते 18 आठवडे वयाचे असावेत अशी स्पष्ट अट नमूद करण्यात आली आहे.
पक्षी खरेदी करताना शासनाने नमूद केलेल्या संस्थांकडूनच पक्षी खरेदी करणे आवश्यक आहे. यामध्ये शासकीय मध्यवर्ती अंडी उबवणी केंद्र, सदन कुक्कुट गट तसेच सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी तत्त्वावरील प्रकल्पांचा समावेश आहे.
याशिवाय NLM किंवा SMART प्रकल्पांतर्गत असलेल्या कुक्कुट प्रकल्पांकडूनही पक्षी खरेदी करण्याची माहिती स्रोतामध्ये देण्यात आली आहे. त्यामुळे पक्षी खरेदी करताना अधिकृतपणे नमूद केलेल्या स्रोतांची अट लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
पक्ष्यांबाबत आवश्यक अटी
- पक्षी सुधारित किंवा देशी कुक्कुट जातीचे असावेत.
- पक्ष्यांचे वय 16 ते 18 आठवडे असावे.
- पक्षी वार्षिक किमान 180 ते 200 अंडी देणारे असावेत.
- पक्षी शासनाने नमूद केलेल्या केंद्र/प्रकल्पांकडून खरेदी करावेत.
निवड झाल्यानंतर शेड उभारणीची मुदत
पात्र लाभार्थ्याची निवड झाल्यानंतर कुक्कुटपालनासाठी शेड उभारणे आवश्यक आहे. स्रोतामध्ये दिलेल्या माहितीनुसार जिल्हा उपायुक्त पशुसंवर्धन यांनी कळविलेल्या दिनांकापर्यंत, म्हणजेच एक महिन्याच्या कालावधीत शेडची उभारणी करावी लागते.
लाभार्थ्याची निवड झाल्यानंतर शेड उभारणीची प्रक्रिया पूर्ण करणे हा प्रकल्पातील महत्त्वाचा टप्पा आहे. या टप्प्यावर 50 टक्के अनुदान दिले जाणार असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
यानंतर प्रत्यक्ष पक्षी खरेदी आणि प्रकल्पातील इतर बाबी पूर्ण झाल्यानंतर उर्वरित अनुदानाचा लाभ देण्यात येतो. त्यामुळे निवडीनंतर शेड उभारणीची मुदत आणि पुढील प्रकल्प प्रक्रिया लाभार्थ्याने लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.
अनुदान मिळण्याची प्रक्रिया
या प्रकल्पामध्ये अनुदान एकाच वेळी मिळत नसून प्रकल्पाच्या प्रगतीनुसार टप्प्याटप्प्याने दिले जाते. लाभार्थ्याची निवड झाल्यानंतर प्रथम कुक्कुटपालनासाठी आवश्यक शेड उभारणी करावी लागते.
शेड उभारल्यानंतर पहिल्या टप्प्यात 50 टक्के अनुदान दिले जाणार असल्याचे स्रोतामध्ये सांगितले आहे. त्यानंतर प्रत्यक्ष पक्षी खरेदी आणि इतर आवश्यक बाबी पूर्ण केल्यानंतर पुढील अनुदान देण्याची प्रक्रिया होते.
प्रकल्प सुरू झाल्यानंतर कार्यक्षेत्रातील तालुका पशुसंवर्धन अधिकारी आणि संबंधित संस्थेचे प्रमुख संयुक्तपणे प्रकल्पाची तपासणी करतात. तपासणी अहवालासोबत खरेदी पावती, छायाचित्रे आणि लाभार्थ्याचे बँक तपशील जिल्हा उपायुक्त पशुसंवर्धन यांच्याकडे 15 दिवसांत सादर करायचे असतात.
अनुदानासाठी साधारण टप्पे
- पात्र लाभार्थ्याची निवड होणे.
- निवडीनंतर एक महिन्यात कुक्कुटपालनासाठी शेड उभारणे.
- शेड उभारणीनंतर पहिल्या टप्प्यातील 50% अनुदान मिळणे.
- पात्र पक्ष्यांची प्रत्यक्ष खरेदी करणे.
- प्रकल्पातील इतर आवश्यक बाबी पूर्ण करणे.
- तालुका पशुसंवर्धन अधिकारी व संस्थेच्या प्रमुखांकडून संयुक्त तपासणी होणे.
- तपासणी अहवाल, खरेदी पावती, छायाचित्रे आणि बँक तपशील सादर करणे.
- ही कागदपत्रे 15 दिवसांत जिल्हा उपायुक्त पशुसंवर्धन यांच्याकडे सादर करणे.
- त्यानंतर उर्वरित अनुदानाची प्रक्रिया होणे.
ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?
दिलेल्या स्रोतामध्ये या 500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पासाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची स्वतंत्र वेबसाइट, पोर्टलची लिंक किंवा ऑनलाइन अर्ज भरण्याची चरणनिहाय प्रक्रिया दिलेली नाही. त्यामुळे उपलब्ध माहितीच्या आधारे कोणतेही पोर्टलचे नाव किंवा लिंक सांगणे योग्य ठरणार नाही.
स्रोतामध्ये मुख्यतः पात्रता, प्रकल्प खर्च, अनुदान, कागदपत्रे, पक्ष्यांच्या खरेदीच्या अटी आणि निवडीनंतरची प्रक्रिया याबाबत माहिती दिली आहे. ऑनलाइन अर्जासाठी कोणते संकेतस्थळ वापरायचे याची माहिती या स्रोतामध्ये उपलब्ध नाही.
त्यामुळे अर्जदारांनी उपलब्ध अधिकृत सूचनेनुसारच अर्ज प्रक्रिया करावी. या लेखात स्रोतामध्ये नसलेली ऑनलाइन लिंक किंवा प्रक्रिया दिलेली नाही.
अर्जाची स्थिती कशी तपासायची?
या योजनेच्या 500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पासाठी अर्जाची स्थिती ऑनलाइन तपासण्याची स्वतंत्र प्रक्रिया स्रोतामध्ये नमूद केलेली नाही. त्यामुळे कोणत्या वेबसाइटवर अर्जाची स्थिती पाहता येईल किंवा कोणता अर्ज क्रमांक वापरायचा याची माहिती उपलब्ध स्रोतावरून सांगता येत नाही.
लाभार्थी निवडीनंतर शेड उभारणी, प्रकल्पाची तपासणी, कागदपत्रे सादर करणे आणि अनुदान देण्याच्या प्रक्रियेबाबत मात्र स्रोतामध्ये माहिती दिली आहे. या प्रक्रियेमध्ये जिल्हा उपायुक्त पशुसंवर्धन आणि तालुका पशुसंवर्धन अधिकाऱ्यांची भूमिका नमूद केली आहे.
ऑनलाइन अर्जाची स्थिती तपासण्यासाठी आवश्यक अधिकृत पोर्टल किंवा पद्धत स्रोतामध्ये दिलेली नसल्यामुळे येथे अंदाजाने कोणतीही लिंक अथवा पद्धत देण्यात आलेली नाही.
लाभार्थी यादीबाबत माहिती
500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पासाठी लाभार्थ्यांची निवड ठरवून दिलेल्या प्राधान्यक्रमानुसार केली जाते. भूमिहीन, अत्यल्प भूधारक, अल्पभूधारक आणि महिला बचत गटातील लाभार्थ्यांना प्राधान्य दिले जाते.
याशिवाय दिव्यांगांसाठी 5 टक्के आणि महिलांसाठी 50 टक्के आरक्षण लागू असल्याचे स्रोतामध्ये सांगितले आहे. मात्र, लाभार्थी यादी कोणत्या वेबसाइटवर प्रसिद्ध केली जाईल किंवा ती ऑनलाइन कशी तपासायची याची माहिती स्रोतामध्ये उपलब्ध नाही.
त्यामुळे या लेखामध्ये कोणतीही अंदाजे लाभार्थी यादी किंवा अनधिकृत लिंक देण्यात आलेली नाही. लाभार्थी निवडीशी संबंधित उपलब्ध माहिती वरील पात्रता आणि प्राधान्यक्रमावर आधारित आहे.
जास्त खर्च झाल्यास काय होईल?
या प्रकल्पासाठी एकूण प्रकल्प खर्च 3 लाख 32 हजार 200 रुपये निश्चित असल्याची माहिती स्रोतामध्ये दिली आहे. या खर्चाच्या आधारे सर्वसाधारण लाभार्थ्यांसाठी 50 टक्के आणि अनुसूचित जाती-जमातीच्या लाभार्थ्यांसाठी 75 टक्के अनुदानाची तरतूद असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
प्रकल्प उभारताना निर्धारित प्रकल्प खर्चापेक्षा जास्त खर्च झाला, तर तो अतिरिक्त खर्च लाभार्थ्यालाच करावा लागणार असल्याचे स्रोतामध्ये स्पष्ट करण्यात आले आहे. त्यामुळे प्रत्यक्ष प्रकल्प उभारताना खर्चाचे नियोजन करणे महत्त्वाचे ठरते.
अनुदानाची रक्कम ही ठरवलेल्या प्रकल्प खर्चाच्या चौकटीशी संबंधित असल्याने अतिरिक्त खर्चासाठी स्वतंत्र अनुदान मिळेल असे स्रोतामध्ये सांगितलेले नाही. त्यामुळे लाभार्थ्याने अतिरिक्त खर्चाची जबाबदारी लक्षात ठेवावी.
अर्जदारांनी लक्षात ठेवण्याचे महत्त्वाचे मुद्दे
या योजनेचा लाभ घेण्यापूर्वी कुक्कुटपालन प्रशिक्षणाची अट तपासणे आवश्यक आहे. प्रशिक्षण प्रमाणपत्र नसेल तर दोन वर्षांच्या कुक्कुटपालन अनुभवाचे स्थानिक पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याचे प्रमाणपत्र आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये सांगितले आहे.
निवड झाल्यानंतर शेड उभारणीसाठी एक महिन्याची मुदत महत्त्वाची आहे. त्यानंतर पक्षी खरेदी करताना शासनाने नमूद केलेल्या केंद्र किंवा प्रकल्पांकडूनच पात्र पक्षी खरेदी करणे आवश्यक आहे.
प्रकल्प सुरू झाल्यानंतर तपासणीची प्रक्रिया होते. तपासणी अहवाल, खरेदी पावती, छायाचित्रे आणि बँक तपशील जिल्हा उपायुक्त पशुसंवर्धन यांच्याकडे 15 दिवसांत सादर करणे आवश्यक असल्याने संबंधित कागदपत्रे व्यवस्थित ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे
- एकूण प्रकल्प किंमत ₹3,32,200 आहे.
- सर्वसाधारण लाभार्थ्यांसाठी 50% अनुदान आहे.
- अनुसूचित जाती-जमातीच्या लाभार्थ्यांसाठी 75% अनुदान आहे.
- पक्षी 16 ते 18 आठवडे वयाचे असावेत.
- पक्षी वार्षिक किमान 180 ते 200 अंडी देणारे असावेत.
- निवडीनंतर एक महिन्यात शेड उभारणे आवश्यक आहे.
- तपासणीची कागदपत्रे 15 दिवसांत सादर करायची आहेत.
- जास्त झालेला खर्च लाभार्थ्याला करावा लागेल.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजनेत 500 कुक्कुट पक्ष्यांचा प्रकल्प आहे का?
होय. स्रोतामध्ये जिल्हास्तरीय योजनेअंतर्गत 500 सुधारित किंवा देशी कुक्कुट पक्ष्यांचा कुक्कुटपालन प्रकल्प असल्याचे नमूद आहे. या प्रकल्पामध्ये अंडी देणाऱ्या 16 ते 18 आठवडे वयाच्या पक्ष्यांचा समावेश आहे.
2. 500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्पाची एकूण किंमत किती आहे?
स्रोतामध्ये या प्रकल्पाची एकूण किंमत 3 लाख 32 हजार 200 रुपये असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. या खर्चामध्ये पक्षी, खाद्य, संगोपनासाठीची व्यवस्था, खाद्य-पाणी भांडी आणि अंडी ठेवण्यासाठी लागणाऱ्या ट्रेचा समावेश आहे.
3. सर्वसाधारण लाभार्थ्याला किती अनुदान मिळते?
सर्वसाधारण प्रवर्गातील पात्र लाभार्थ्याला प्रकल्प खर्चाच्या 50 टक्के अनुदानाची तरतूद असल्याचे स्रोतामध्ये सांगण्यात आले आहे.
4. अनुसूचित जाती आणि जमातींसाठी किती अनुदान आहे?
अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातीच्या लाभार्थ्यांसाठी 75 टक्के अनुदान दिले जाणार असल्याची माहिती स्रोतामध्ये आहे.
5. 500 पक्ष्यांसाठी कोणत्या वयाचे पक्षी घ्यावे लागतात?
कुक्कुट पक्षी 16 ते 18 आठवडे वयाचे असावेत. तसेच ते वार्षिक किमान 180 ते 200 अंडी देणारे असावेत, अशी अट स्रोतामध्ये नमूद आहे.
6. या योजनेचा लाभ कोणत्या प्रवर्गातील व्यक्तींना मिळू शकतो?
अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती आणि सर्वसाधारण प्रवर्गातील पात्र लाभार्थी या घटकाचा लाभ घेऊ शकतात. लाभार्थी निवडताना भूमिहीन, अत्यल्प भूधारक, अल्पभूधारक आणि महिला बचत गटातील लाभार्थ्यांना प्राधान्य दिले जाते.
7. कुक्कुटपालन प्रशिक्षण प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?
होय. कुक्कुट व्यवसायाचे शासकीय किंवा निमशासकीय संस्थेचे प्रशिक्षण घेतल्याचे प्रमाणपत्र आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये सांगितले आहे. प्रमाणपत्र नसल्यास अनुदान घेण्यापूर्वी प्रशिक्षण प्रमाणपत्र देण्याची अट आहे.
8. दोन वर्षांचा कुक्कुटपालन अनुभव असल्यास काय करता येईल?
दोन वर्षांचा कुक्कुट व्यवसायाचा अनुभव असल्यास तो ग्राह्य धरला जाऊ शकतो. अशा परिस्थितीत स्थानिक पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्याचे दोन वर्षांच्या कुक्कुटपालन अनुभवाबाबतचे प्रमाणपत्र आवश्यक असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद आहे.
9. निवड झाल्यानंतर शेड किती दिवसांत उभारावे लागते?
लाभार्थ्याची निवड झाल्यानंतर जिल्हा उपायुक्त पशुसंवर्धन यांनी कळविलेल्या दिनांकापर्यंत, म्हणजेच एक महिन्याच्या कालावधीत कुक्कुटपालनासाठी शेड उभारावे लागते.
10. पक्षी कुठून खरेदी करावे लागतात?
पक्षी शासकीय मध्यवर्ती अंडी उबवणी केंद्र, सदन कुक्कुट गट, सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी तत्त्वावरील प्रकल्प तसेच NLM किंवा SMART प्रकल्पांतर्गत असलेल्या कुक्कुट प्रकल्पांकडून खरेदी करण्याची अट स्रोतामध्ये नमूद आहे.
11. दिव्यांग आणि महिलांसाठी आरक्षण किती आहे?
या योजनेअंतर्गत दिव्यांगांसाठी 5 टक्के आरक्षण आणि महिलांसाठी 50 टक्के आरक्षण लागू असल्याचे स्रोतामध्ये नमूद करण्यात आले आहे.
12. प्रकल्पासाठी जास्त खर्च झाल्यास अतिरिक्त खर्च कोण करेल?
प्रकल्पाच्या निर्धारित खर्चापेक्षा जास्त खर्च झाल्यास तो अतिरिक्त खर्च लाभार्थ्यालाच करावा लागेल, अशी स्पष्ट माहिती स्रोतामध्ये देण्यात आली आहे.
Important Links
- अधिकृत ऑनलाइन अर्ज लिंक: स्रोतामध्ये उपलब्ध नाही
- अर्ज स्थिती तपासणी लिंक: स्रोतामध्ये उपलब्ध नाही
- लाभार्थी यादी लिंक: स्रोतामध्ये उपलब्ध नाही
निष्कर्ष
मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजनेतील जिल्हास्तरीय 500 कुक्कुट पक्षी प्रकल्प हा सुधारित किंवा देशी अंडी देणाऱ्या पक्ष्यांच्या संगोपनासाठी आहे. या प्रकल्पाची एकूण किंमत 3 लाख 32 हजार 200 रुपये असून सर्वसाधारण लाभार्थ्यांसाठी 50 टक्के आणि अनुसूचित जाती-जमातीच्या लाभार्थ्यांसाठी 75 टक्के अनुदानाची माहिती देण्यात आली आहे.
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी प्रशिक्षण, पक्ष्यांचे वय व अंडी उत्पादन क्षमता, पक्षी खरेदीचे ठिकाण, शेड उभारणीची एक महिन्याची मुदत आणि तपासणीनंतर कागदपत्रे 15 दिवसांत सादर करण्याची प्रक्रिया महत्त्वाची आहे. अतिरिक्त खर्च झाल्यास तो लाभार्थ्याला करावा लागतो.
या घटकासाठी पात्र लाभार्थ्यांनी योजनेतील अटी आणि आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करूनच पुढील प्रक्रिया करणे आवश्यक आहे.
